کشمکش یک کارگردان با میراث فرهنگی خوزستان/ مستند تعزیه در حال قربانی‌شدن
کارگردان «بازی در عشق» معتقد است این مستند به دلیل بی‌توجهی مدیران میراث فرهنگی خوزستان قربانی شده و در این مسیر پروژه‌ای با موضوع تعزیه در جنوب ایران نیز نادیده گرفته می‌شود.
حسین رحمتی مستندساز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان این مطلب که همچنان بیش از یک فاز از تولید مستند «بازی در عشق» با موضوع تعزیه باقی مانده است، گفت: با توجه به اینکه چند سال پیش تعزیه ایران ثبت جهانی شد، تصمیم گرفتم با همکاری سازمان میراث فرهنگی مستندی با موضوع تعزیه خوزستان با نام «بازی در عشق» را در این استان جلوی دوربین ببرم. متاسفانه مدیران وقت با بهانه های مختلف از جمله کسری بودجه می خواستند هرچه سریعتر این طرح را از سر خود باز کنند اما با توجه به استقبال تعزیه‌خوان های خوزستانی برای ساخت مستندی با موضوع تعزیه، این طرح کلید خورد.

وی ادامه داد: با توجه به برآورد انجام شده، بودجه لازم برای ساخت این پروژه در چهار سال گذشته، بیش 170 میلیون تومان تخمین زده شد. هرچند برای ساخت این پروژه بودجه ای را اختصاص دادند اما از ما خواستند برای کاهش هزینه، این پروژه را در 3 فاز اجرایی کنیم. این مستند به دلیل گستردگی تعزیه در استان خوزستان باید در 16 شهرستان مورد بررسی قرار می‌گرفت. در نهایت از بین 50 گروه مطرح تعزیه در این استان 22 گروه تعزیه برای ساخت این مستند انتخاب شدند.



رحمتی بیان کرد: مسئولان میراث فرهنگی استان خوزستان از ما خواستند تا هر 3 فاز این مستند از نظر معنا و محتوا در یک خط باشد اما قراردادها جداگانه بسته شود. البته به غیر از زمان و هزینه فیلمبرداری برای این مستند، نزدیک به هشت ماه با حضور کارشناسان درجه یک کشور، تحقیقات لازم با موضوع تعزیه خوزستان انجام شد اما در میان راه و درست زمانی که بیش از نیمی از فیلم مستند ساخته شد به دلیل تخصیص نیافتن بودجه، فیلمبرداری این پروژه نیمه‌کاره باقی ماند.

این مستندساز با اشاره به اینکه از میان 50 گروه حرفه ای تعزیه که منحصر به فردترین اجراها را داشته اند بهترین ها برای این تعزیه انتخاب شدند، توضیح داد: این نوع از نمایش که یکی از قدیمی ترین انواع نمایش در ایران است در نتیجه ما برای بهترین تولید از بهترین‌ گروه‌ها خواستیم تا جلسه های مورد نظر ما در تعزیه را 3 بار اجرا کنند تا بتوانیم از زوایای مختلف تعزیه مورد نظر را فیلمبرداری کنیم.

وی که معتقد است مدیریت قبلی میراث فرهنگی تنها هزینه بخشی از پروژه را پرداخت کرد، ادامه داد: دستمزدی که از سوی مدیران میراث فرهنگی به ما پرداخت شد تنها 50 میلیون تومان از 170 میلیون تومان بود. هرچند این پروژه به دلیل تامین نشدن بودجه لازم به پایان نرسید، اما مدیران خوزستان در سال 91 و بدون اطلاع ما از این پروژه 2 بار رونمایی کرد. این در حالی است که حتی یک نسخه از این مستند را در اختیار آن ها قرار نداده ام.



رحمتی در پاسخ به این که آیا از سوی میراث فرهنگی بودجه ای برای ساخت چنین مستندی در اختیار شما قرار گرفت؟ گفت: زمانی که تعزیه ثبت جهانی شد اعتبارات قابل توجهی از سوی سازمان ملل برای تعزیه به سازمان میراث فرهنگی اختصاص داده شد که بی شک از این اعتبارات بخشی هم به خوزستان به عنوان یکی از مراکز مهم تعزیه در کشور ارائه شد. در آن زمان علویان صدر معاون وقت میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، نامه ای برای استاندار خوزستان دکتر حجازی نوشت تا بودجه مناسبی را برای ساخت مستند با موضوع تعزیه در نظر بگیرند و مستندسازی با این موضوع را الزامی دانست. این نامه به معنای تخصیص اعتبار لازم برای ساخت مستندهای مختلف از جمله مستند «بازی در عشق» است.

وی ادمه داد: متاسفانه مدیر جدید میراث فرهنگی استان خوزستان با نام افشین حیدری که البته منتسب به دولت قبل است، چندان در این زمینه ما را همراهی نکرده به جای آن که باقیمانده بودجه این فیلم را که من از جیب خود پرداخت کرده ام، تامین کند، نمایشگاه های بدون رونقی را برگزار می کند که چندان مورد استقبال قرار نمی گیرد.

رحمتی در پایان گفت: در مستند «بازی در عشق» بیش از 700 نفر از پیشکسوتان این هنر، تعزیه خوزستان را اجرا کرده اند. این مستند می تواند نشانه ای از قدیمی ترین روش های اجرای تعزیه در کشور باشد. متاسفانه مدیر جدید میراث فرهنگی به دلیل عدم آگاهی از شرایط موجود در خوزستان بارها در جلستانی که با من داشته است، خواسته تا بخش اجراهای گروه های عرب زبان حذف شود، این در حالی است که مجالس تعزیه عرب ها از پیشینه تاریخی بیشتری برخوردار است. من هیچ علاقه ای ندارم تا به دلیل عدم آگاهی یک مدیر، به تشنج میان عرب ها و فارس ها در خوزستان دامن بزنم.