چیـن اولین كشوری است كه می توان آن را مبـدع سازدهنی دانست در 3000 سال قبل از میلاد در چین زمان حكومت امپراطوری نین كاوا سازی با زبانه های چوبی وجود داشت كه از نظر ساختمان و نوع صدا دهی بسیارشبیه به سازدهنی امروزی بود.
اما ریشـه سازدهـنی های امروز را بایـد در اروپا و خصوصـأ در آلمان جستجو كرد . در قرن 17 میـلادی برای كوك كردن صـدا ارگ كلیسـا از وسیله ای استـفاده می شد با تیغه های فـلزی كــه با دمیدن درسوراخـهای آن فركانس ثابتی تولید می شد. این وسیـله مشـابه دیاپازون و بسیار بزرگ تر از سازدهنی های امروزی بود. در حقیقت پدرآكاردئون ، ملودیكا و سازدهنی محسوب می شود .

هارمونیكا( سازدهنی)در سال 1818 توسط كریستین فردریك بوشمان 16 ساله اختراع و درسال1821 به عنوان سازدر برلین به ثبت رسید.
ساز اختراعی بوشمان بوسیله دمیـدن در تیغـه های فـولادی به صدادرمی آمد وشامل یکسری زبانه از جنس فولادی بود که به طور افقی چیده شده بودنـد و فقط نتـهـا با فوت كردن به صـدا در می آمدنـد . نتـها در سـاز ابداعـی بوشـمـان به صـورت كروماتیك و پشت سر هم قرار داشتند .
او درنامه ای به برادرش ساز ابداعی خودراچنین توصیف نمود : ابزاری اختراع کرده که بسیار جالب است. حدود دوازده سانت طول دارد و بیست ویک نت را تولید می کند، تمامی حالات دینامیك واحساسی را اجرا می کند وقادربه نگهداشتن ارزش زمانی نتهابه هرمیزان دلخواه می باشد . بوشمان با سـفرهای زیـاد قابـلیت های منـحصر به فرد هـارمونیكـا به مردم اروپا نشـان داد.

در سال هزار و هشتصد و بیست وشش میلادی شخصی بنام ژوزف ریختر اختراع بوشمان را با اضافه کردن ردیف دوم زبانه بالای اولین ردیف ولی در جهت مخالف آن كامل نمود با ابداع ریختر تیغه های ردیف پائین درهنگام که فوت كردن و تیغه های بالا هنگامی که هوا به داخل مكش می شد‍ به صدا در می آمد.

در سال 1857 یك ساعت ساز آلمانی به نام ماتیوس هوهـنر شروع به تولید و ساخت سازدهنی به صورت حرفه ای نمود . او در آشـپزخانه منـزل خود به كمك همـسر و یك كارگـر توانست سالی 650 ساز دهنی تولید كند و در سال 1924 كارخانه هوهنر تولید سازدهنی كروماتیك را آغاز نمود. هوهنر از شهرت انواع فرمها ودسته جات موسیقی برای افزایش محبوبیت سازدهنی استفاده كرد.به عنوان مثال:مدل مرین بند (Marine Band) که معروفترین مدل ساز دهنی دیاتونیك می باشد نیز از روی نام دسته موزیک معروفی در آمریکا به سرپرستی فیلیپ سوزا گرفته شده است . سوزا خودش روی جعبه ساز دهنی هوهنر را امضا می کرد و این جملات را می نوشت " ساز دهنی پایه و اساس زندگی موسیقیایی است ." خود او نیز یک مارش هیجان انگیز به نام جادوی ساز دهنی ساخت .هوهنر در سال 1902 میلادی درگذشت .
كوچكی و صدای دلنشین این ساز باعث شد كه به سرعت بین مردم به محبوبیت خوبی دست یابد . بیـشترین توجه به سـازدهنی از طرف مهاجران اروپایی به آمریـكا صورت گرفـت. مردمـی كه از كودكی با موسیقی مانوس بودند درسرزمـین جدید خود به دنبال سازهایی بودند كه بتوانند با صدای آنها دوری از وطن و سختی هایی كه با آنها دست به گریبان بودند را فراموش كنند .
سازدهنی به خاطرقابلیتهای منحصربه فرد خودعلاقه مندان زیادی بین آمریكاییهاخصوصأ كارگران سیاه كه مردمانی با استعداد بودند، پیدا كرد .نگاه پاك و كودكانه و گرایش زیاد آنها به موسیقی باعث شدكه با استفاده ازسازهای مستعمل اربابان سفیدخود دست به ابداع شیوه جدیدی از موسیقی بزنند .در این بین نوازندگان سیاهپوست سازدهنی با تأثیر از محیط وصـداهای اطراف خود از قبیل صدای جنگل، قطار ، جانوران و ... سبك جدید ی ابداع كردند .
همانطوركه سازدهنی دراروپا جای خود را دراركستر های بزرگ كلاسیك باز می كردوآهنگسازان بیشتـربه قابلیت ها وتأثیر صدای دلنشین این سـاز، پی می بردنـد ، در آمریكا نیز سازدهنی خصوصأ در سبكهای جز ، بلوز . كانتری ، فولك و راك مورد استفاده قرار گرفت. به طوری كه در سال 1930 بیش از دو هزار اركستر سازدهنی تأسیس شده بود . در نهایت در26 دسامبر سال 1965 سازدهنی توسط شیرا ولی Schira Wally فضا نورد ، پای را از كره زمین نیز فراتر نهاد .

[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] y:3